Journalist Carole Cadwalladr over de broligarchy: ‘Online platforms zijn machtiger dan natiestaten’

Stichting Democratie en Media interviewde journalist Carole Cadwalladr op het International Journalism Festival in het Italiaanse Perugia. In de grootste zaal van het festival sprak ze met SDM’s lead Externe Betrekkingen Lisa Peters over de ‘broligarchy’.

Foto: Andrea di Valvasone

Cadwalladr, voorheen werkzaam bij The Guardian and The Observer, doet al ruim tien jaar verslag van de risico’s van grote techplatforms voor de democratie. In 2018 werd ze wereldwijd bekend door haar baanbrekende onderzoek naar Cambridge Analytica. Ze legde als eerste bloot hoe persoonlijke gegevens op Facebook werden ingezet om politieke processen zoals het Brexit-referendum te beïnvloeden. De laatste jaren is ze fel gekant tegen wat ze de ‘broligarchie’ noemt.

In de sessie getiteld Exposing the broligarchy vertelt ze deze term te hebben bedacht op het moment dat Peter Thiel-vertrouweling JD Vance naar voren werd geschoven als de running mate van Donald Trump. ‘Toen drong het tot me door dat er hier iets heel ingrijpends aan de hand is,’ aldus Cadwalladr. ‘Wat we hier zien is een samensmelting van Trumps MAGA-beweging met gegevensbewakingsbedrijven en hun wereldwijde platforms’.

Technofacisme
‘Ik heb de alliantie van technologie en autoritaire politiek lang techno-autoritarisme genoemd, maar nu noem ik het technofascisme,’ vertelt de bekroonde onderzoeksjournalist. Techreuzen beschikken over grote hoeveelheden privégegevens die in handen dreigen te vallen van aan hen gelieerde regimes. Cadwalladr: ‘Dat is zoveel gevaarlijker dan het fascisme dat we kennen. De versmelting van autoritaire regeringen met techplatforms is een soort politieke macht die de wereld nooit eerder heeft gezien. Alles wat we nu op geopolitiek gebied zien gebeuren, vloeit daaruit voort.’

Er is een libertaire opmars gaande in Silicon Valley, ziet Cadwalladr. ‘Peter Thiel is daar eigenlijk een schoolvoorbeeld van. Hij gelooft niet in democratie en democratisch gekozen regeringen. Het staat haaks op wat voor hem het allerbelangrijkste is: vrijheid.’ Toch heeft de Britse regering tot verbazing van Cadwalladr een reeks overeenkomsten met hem gesloten. ‘Het is een soort kolonialisme. We worden een vazalstaat van Silicon Valley.’

Journalistiek
Hoe hou je deze platforms verantwoordelijk voor hun daden? Cadwalladr heeft er lang over nagedacht, maar volgens haar is er tot nu toe niemand echt in geslaagd. Ook de journalistiek niet. ‘Journalisten weten hoe ze machthebbers op de ouderwetse manier ter verantwoording kunnen roepen, maar we leven nu in andere tijden.’

Volgens Cadwalladr moeten zij en haar collega’s er niet voor vrezen om voor activist te worden uitgemaakt. ‘We zijn journalisten, maar we zijn ook burgers die leven in democratieën die existentieel bedreigd worden. Ik ben niet vooringenomen als ik zeg dat Peter Thiel de democratie wil vernietigen. Dat zijn letterlijk zijn woorden.’

‘Ik vind journalisten in autoritaire landen enorm inspirerend,’ aldus Cadwalladr. Ze herinnert zich vakgenoten bij een Arabische conferentie voor onderzoeksjournalistiek, die hun overheid met een flinke dosis scepsis benaderen. ‘Je verwacht geen waarheidsgetrouwe of accurate feiten te krijgen. Je weet dat ze tegen je gaan liegen. Ik denk dat je echt die mentaliteit moet hebben ten opzichte van techbedrijven en sommige politici. Je moet alternatieve manieren vinden om hun feiten te achterhalen. Je mag niet vallen voor hun verhaal.’

Carole Cadwalladr is medeoprichter van het journalistieke platform The Nerve. Ook schrijft ze een succesvolle Substack getiteld How to survive the broligarchy.